Kayısılarda Yaprak Delen (Çil) Hastalığı (Coryneum beijerinckii).

Kayısılarda Yaprak Delen (Çil) Hastalığı (Coryneum beijerinckii).

Kayısılarda Yaprak Delen (Çil) Hastalığı (Coryneum beijerinckii).
Kayısılarda Yaprak Delen (Çil) Hastalığı (Coryneum beijerinckii).

APRAK DELEN (ÇİL) HASTALIĞI HASTALIK BELİRTİSİ

Hastalık meyve ağaçlarında yaprak, meyve, tomurcuk ve genç dalları üzerinde belirti oluşturur. Yaprak üzerinde oluşan lekeler ilk önce 1 mm çapında, yuvarlak, yağ lekesi görünümünde olup zamanla kenarları kırmızımtırak orta kısımları koyu kahverengine dönüşebilir. Bu lekeli kısımlar sonradan dökülür ve yaprakta delikler oluşur. Bazen birbirine bitişik lekeler birleşip dökülürler ve çapı 1 cm’yi bulan delikler görülür. Yapraklar belirtilerin oluşmasından 5–10 gün sonra dökülmeye başlar.

Meyve üzerindeki lekeler 1–2 mm çapında, yuvarlak ve dağılmış şekildedir. Ancak bazen lekeler birleşerek sıvama şeklinde meyve yüzeyini kaplar. Lekelerin ortası koyu, etrafı açık kırmızımsı renktedir. Zamanla ortası gri, kirli beyaz, çevresi koyu kırmızı, koyu kahverengi veya siyaha dönüşmektedir. Meyve lekelerindeki kahverengi orta kısım çöküktür.

 

Etmen tomurcuklarda da zarar oluşturur. Hastalıklı tomurcuklar sağlam olanlardan ayırt edilebilir. Ancak bu tomurcuklar dokununca dökülmezler. Başka nedenlerle ölmüş olan tomurcuklar ise küçük bir dokunmayla dökülmektedir. Etmen sürgünler üzerinde yuvarlak, kahverengi-kırmızı renkte lekeler oluşturur. Genç sürgünlerde oluşan lekeler kısa sürede zamk çıkararak küçük yaralara dönüşürler.

  

YAPRAK DELEN (ÇİL) HASTALIĞI MÜCADELE YÖNTEMLERİ

Kültürel Önlemler

Sonbaharda hastalıklı tomurcuklar bulunan dallar sağlam kısımdan budanarak yakılmalıdır.

 

Kimyasal Mücadele:

İlaçlama Zamanları:

Hastalık Belirtileri
Hastalık, tomurcuk, yaprak, sürgün ve meyvede belirti oluşturur.

Hastalıklı tomurcuklar parlak, zamklı ve kolayca yerlerinden kopmadıkları için sağlam tomurcuklardan kolayca ayrılırlar. Başka nedenlerden dolayı ölen tomurcuklar ise kolayca yerlerinden ayrılırlar.

Bu tomurcukların dip kısımlarından, önce lekeler daha sonra zamanla büyüyen kahverengi yaralar oluşur .bu yaralarda zamanla zamk akıntısı görülür.

Yapraklarda ilk lekeler 1mm çapta, yuvarlak kırmızımsı-sarı renktedirler.

Bu lekeler önce koyu kahverengine dönüşür sonra kuruyarak dökülür. Yaprak, bu hastalık için tipik olan saçma deliği gibi bir görünüm alır. Deliklerden dolayı yaprak yüzeyi azalacağından ağaçta gerilemede görülebilecektir.

Körpe meyveler henüz çiçek kılıflarından tamayrılmamışken bile, hastalıkla bulaşabilir ve böyle meyveler iyi gelişemezler.

Hastalık sürgünler üzerine yuvarlak, kahverengi – kırmızı renkte lekeler oluşturur. Genç sürgünlerde oluşan lekelerden kısa sürede zamk çıkarak küçük kanser yaralarına dönüşürler.

Meyve üzerindeki lekeler bazen birleşerek sıvama şeklinde meyve yüzeyini kapladığı görülür. Lekelerin ortaları koyu renkte olup çöküktür.

Hastalığın yayılması esnasındaki en önemli kaynak, iki yaşlı hasta tomurcuklar ve zamklı yaralardır. Bulaşmalarda önemli rol oynayan hastalık etmenleri az veya çok zamk içindedirler. Bu zamk salgısının erimesi için suya gereksinim olacağından, yağışlı havalar hastalığın yayılmasında, yeni enfeksiyonlar oluşmasında önemlidir.


Kültürel Önlemler

Sürgün ve dallardaki yaralar ile hastalıklı tomurcuklar, hastalığın bulaşması için ilk kaynaktır.

Bu nedenle, hastalıklı ve yaralı tomurcuk ile dal ve sürgünler budanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır.


Kimyasal Mücadele

1. ilaçlama, sonbaharda yaprak dökümünden hemen sonra yapılmalı.

2. ilaçlama, ilkbaharda çiçek tomurcukları açılmadan önce yapılmalıdır.

Bir önceki yıla bakılarak yoğun hastalık olan bahçelerde meyvenin ilk görüldüğü dönemde ve ilacın etki süresine göre sonradan bir ilaçlama daha yapılabilir.

 

YAPRAK DELEN (ÇİL) HASTALIĞI KİMYASAL MÜCADELEDE KULLANILACAK İLAÇLAR VE DOZLARI

Etkili madde adı ve oranı Formülasyonu Doz 100 lt suya İlaçlama ile hasat arası 
süre (Gün)
Bakır hidroksit %50 WP/WG 500 g (sonbahar) 
250 g (ilkbahar)
14
Bakır kalsiyum sülfat %20 WP 1250 g (sonbahar) 
625 g (İlkbahar)
14
Bakır oksiklorid 50 WP/WG 800 g (sonbahar) 
400 g (ilkbahar)
21
Captan %50 WP 300 g 3
Yağ ve rosin asitlerinin bakır tuzları 51,4 g/l EC 500 ml (sonbahar) 
250 ml (ilkbahar)
7
Bakır sülfat%25 Suda çözünen kristal

%2’ lik bordo bulamacı 1.ilaçlama sonbahar (2000g göztaşı +1000g sönmemiş kireç)

%1’lik bordo bulamacı 2.ilaçlama ilkbahar 1000g.göztaşı+500g.sönmemiş kireç )

21
Chlorothanonil 450 g+Carbendazim 100 g  SC 200 ml (Kayısı) 7
Chlorothalonil 500 g/l SC 200 ml 56

Armillaria Kök Çürüklüğü Hastalığı (Armillaria mellea).

Hastalık Belirtileri

Hastalıklı ağaçların kök ve kök boğazında, kabuk dokusu ile odun dokusu arasında beyaz renkli bir tabaka oluşur.
Hastalığın başlangıcında odun dokusu açık kahverengidir, daha sonra sarımsı beyaz renkli süngerimsi dokuya dönüşür.
Hastalıklı ağaçta sürgün oluşumu azalır, yapraklar sararır ve dökülür. Sürgün ve dallar kurumaya başlar ve sonunda ağaç tamamen kurur.


Kültürel Önlemler
Kuruyan ağaçların kökü en ince kökleri ile birlikte sökülerek kendi çukurunda yanmamış kireç dökülerek üzeri kapatılmalıdır.
Hastalık bahçenin belli kısmında görülüyorsa, hastalıkla bulaşık olan köklerin sağlam ağaçlara ulaşmaması için, hastalıklı olan ağacın etrafı 60 cm derinliğinde ve 30 cm genişliğindeki hendeklerle çevrilmelidir. Çevre bahçelerdeki taşan sulardan da bulaşmalar önlemelidir.
Ağaçlar sağlıklı gelişmeleri için derin dikimden ve aşırı sulamadan kaçınılmalı, kökler ise yaralanmamalıdır.
Sonbaharın ilk yağmurlarından sonra oluşan şapkalı mantarlar ile oluşturdukları yerdeki kök parçaları imha edilmelidir.

Kayısılarda Cytospora Kanseri Hastalığı (Cytospora cincta).

Hastalık Belirtileri

Hastalık belirtileri gövde, ana dal ve yan dallarda kanser, daha ince dallarda ise kuruma ve geriye doğru ölüm şeklinde ortaya çıkar.
Hastalık daha çok ilkbahar ve sonbaharda yaralardan bulaşır. Bulaşma, budama yaralarından, kış donları sırasında oluşan kabuk çatlaklarından ve sonbaharda dökülen yaprak üzerinden olur.

Kanser ilk önce kabuk dokusunun dairesel ölümü şeklindedir. Bu kısım kahverengileşir, çökük kalır. Bu arada zamk akıntısı görülür.

İlkbahardaki bulaşmalar sonucunda daha kısa fakat daha çökük kanserler oluşur ve bunların birçoğu aynı yıl içinde kapanabilir. Ancak sonbahar ve kışın oluşan kanserler daha yavaş yayılarak dalların kurumasına neden olur.


Enfeksiyon dalın veya gövdenin çevresini tamamen sararsa, enfeksiyon noktasının üstünde kalan kısım aniden solar ve yeşil olarak kurur.

Özellikle kış ve ilkbahar donlarından zarar görmüş ağaçlarda meydana gelen enfeksiyonlar çok sayıda meyve veren dalın kurumasına neden olduğundan önemli verim kayıpları olmaktadır.


Kültürel Önlemler

Budamanın sonbaharda veya geç ilkbaharda yapılması,
Budama esnasında kullanılan aletlerinin dezenfeksiyon edilmeli,
Budama sonrası açık yaralar aşı macunu ile kapatılarak Bordo bulamacı ile ilaçlanması,
Sezon sonu sulamadan kaçınılmalı, fazla azotlu gübre verilmemeli,
Hastalıklı dallar sağlıklı dokuya kadar kesilerek itina ile uzaklaştırılıp, yakılmalıdır.


Kimyasal Mücadele

Kimyasal mücadelesi yoktur. Kültürel işlemlere dikkat edilmesi ve sonbaharda % 1 lik ve ilkbaharda da (tomurcuklar patlamadan önce) % 1 lik Bordo bulamacı yapılması hastalığı azaltacaktır.